پدیده دست داغ

عبارت پدیده دست داغ یا Hot Hand اصطلاح عاریه ای از ورزش بسکتبال است که در آن، احتمال گل کردن یک پرتاب آزاد از سوی بازیکنی که پرتاب قبلی را وارد سبد کرده در مقایسه با بازیکنی که پرتاب اولش را از دست داده، بیشتر تخمین زده می شود. اگر بخواهیم این مفهوم را در شرط بندی انطباق دهیم، باید قمار بازی را در نظر بگیریم که روند پیروزی مستمری از خود نشان می دهد و احتمال بردن دست بعد از سوی او نسبت به رقبایی که به اندازه او نبرده اند، بیشتر است. خب، آیا دست داغ اسرارآمیز از لحاظ عملی هم تایید شده است؟ برای رسیدن به جواب، ادامه این یادداشت را بخوانید.

مطالعه ای از سوی جومین ژو و نیجل هاروی در دانشگاه کالج لندن بر روی پدیده دست داغ، انجام شد که در آن، تاریخچه شرط بندی بیش از ۷۰۰ قمارباز بررسی شد. این افراد طی سال ۲۰۱۰، ۵۶۵ هزار و ۹۱۵ شرط بسته بودند.

وقتی شانس در کنار شما است

محققان تاثیر دست داغ را با بررسی میزان برد بعد از میزان های متفاوتی از بردهای قبلی، انجام دادند. در نمونه های اولیه و تصادفی شرط ها، احتمال برد ۰٫۴۸ بود. بعد از بررسی شرط بعدی همین بازیکنان، احتمال برد این بازیکنان برنده به ۰٫۴۹ رسیده بود. احتمال برد یک بازیکن بازنده هم ۰٫۴۷ بود. پیدا شدن الگو تا وقتی یکی از بازیکنان ۲ برد پشت سرهم بدست آورد، طول کشید. احتمال بردن شرط بعدی پشت سرهم به ۰٫۵۷ رسید. در مقابل، بازیکنانی بدون نوار پیروزی، احتمال بردی به میزان ۰٫۴۵ به خود دیدند.

با بررسی نتایج شرط بعدی، احتمال برد بازیکنان برنده تا ۰٫۶۷ بالا رفت، ولی بازیکنانی که برد پشت سرهمی کسب نکرده بودند، عدد ۰٫۴۵ را به خود می دیدند. بررسی های بعدی همین نتایج را تکرار کرد و احتمال برد بازیکنانی با ۶ برد، به ۰٫۷۵ رسید و بازنده ها ۰٫۴۶ را به خود دیدند.

در نهایت، این احتمالات برای تعداد بیشتر بازی ها، ادامه پیدا کرد و به ۰٫۷۶ برای بازیکنان برنده و ۰٫۴۷ برای بازیکنان بازنده رسید.

آیا خوش شانس ها همیشه شانس می آورند؟

این تحقیق در فاز دوم روی روندهای باخت تمرکز کرد. احتمال برد بعد از یک باخت، ۰٫۴۷ تخمین زده شد که بعد از ۲ باخت پشت سرهم به ۰٫۴۰ رسید و در ۳ باخت پشت سرهم به ۰٫۳۲ کاهش یافت. احتمال برد بعد از به ترتیب ۵، ۶ و ۷ باخت هم به ۰٫۲۷، ۰٫۲۵ و ۰٫۲۳ رسید.

این داده ها کاملا ثابت کرد دست داغ واقعا در شرط بندی تاثیر دارد، ولی آیا می توان گفت بازیکنانی که روی نوار پیروزی هستند، شانس بیشتری هم به خود می بینند یا توضیح منطقی دیگری وجود دارد؟

قربانی مخفی

از لحاظ آماری، نتایج بعدی از هم مستقل هستند. از این رو، یافته های ژو و هاروی واقعا باعث تعجب است. در آزمون بعدی، محققان می خواستند بدانند نتیجه یک شرط چطور می تواند بر احتمالات شرط بعدی تاثیر بگذارد. در فاز اول، سطح میانگین احتمالات انتخاب شده همه قماربازان ۷٫۷۲ در نظر گرفته شد، ولی بعد از شرط اول، تغییرات قابل توجهی مشاهده شد.

برندگان ترجیح می دادند شرط های پایین تری انتخاب کنند که میانگین را تا ۳٫۶۰ پایین می آورد و همان طور که روند برد ادامه پیدا می کرد، میزان ریسک هم کمتر می شد.

در قبال شرط های بازنده دقیقا مخالف این بود. کسانی که باخت های پشت سرهم به خود دیده بودند، به دنبال انتخاب های ریسکی تر بودند. بعد زا ۶ شرط پشت سرهم، میانگین برای برنده ها به ۰٫۸۵ و برای بازنده ها به ۱۷٫۰۷ رسید.

این مطالعه نشان داد قماربازان با اعتقاد بر مغالطه قمار باز، شانس را خودشان ایجاد می کردند. همان طور که قبلا گفتیم، مغالطه قمارباز مفهومی است که یکی از بارزترین نمونه های آن مربوط به بازی کازینویی رولت است که بازیکنان تصور می کنند تعداد قرار گرفتن توپ روی خانه های قرمز و مشکی یا زوج و فرد، بعد از چند بار بازی، برابر خواهد بود و در نتیجه جیبشان خالی می شود.

مغالطه قمارباز به مغالطه مونت کارلو هم مشهور است. ماجرا از این قرار است که در ۱۹۱۳، در مونت کارلو در رولت کازینویی توپ ۲۶ بار پشت سرهم روی خانه مشکی آرام گرفت. در آن بازی، بعد از چرخش پانزدهم، قماربازان پول هایشان را روی خانه قرمز تلمبار می کردند، چون فکر می کردند بعد از این تعداد پشت سرهم خانه مشکی، احتمال تکرار مساله خیلی خیلی کم است و اینکه هر چرخش، روی چرخش بعدی اثر می گذارد.

در این تحقیق هم برنده ها با اعتقاد به احتمال باخت در دست بعدی، ریسک خود را پایین می آوردند و بازنده ها با این تفکر که دست بعدی متعلق به آن ها است، ریسک بالاتری به جان می خریدند و احتمال باختشان را بالاتر می بردند.

معیار نهایی موفقیت در شرط بندی

و سوال یک میلیون دلاری این است که آیا بازیکنان روی نوار برد، سود بیشتری نسبت به دیگران به جیب می زنند؟ مطالعه روی سود بازیکنانی که حداقل یک بار ۶ برد پشت سرهم را تجریه کرده بودند با کسانی که چنین عملکردی نداشتند، نشان داد گروه دوم سود نسبتا بیشتری کسب کرده بودند.

پس چه جزو برنده ها باشید و چه جزو بازنده ها، ما یک توصیه به شما داریم و آن هم اینکه هر چیزی را که می شنوید، باور نکنید.

مطالب مرتبط